|
| |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
| Kultura |
|
Sve do druge polovine XIX vijeka na ovom području, pa tako i u Obudovcu nije bilo nekih kulturno-prosvjetnih dešavanja s obzirom na torturu Turske vlasti koja je suzbijala takvu djelatnost. Intezivniji i savremeniji način kulturno-prosvjetnog rada u Obudovcu počinje dolaskom na službu učitelja Petra Mirosavljevića (1838.-1924.). S njim je vaspitanje i obrazovanje u Obudovcu dobilo nove dimenzije i proširilo vidike a nastavljena i obogaćena duboko urezana tradicija kulturnog činodejstvovanja, posebno organizovanje čuvenih i za to vrijeme izuzetno atraktivnih okupljanja na "Svetosavsku besjedu" u Obudovcu, svakog 14. januara ( po starom kalendaru). Najstariji pisani dokument o tome je pozivnica, štampana u štampariji braće Jovanović u Pančevu, za besjedu koja je održana 14. januara 1895. godine. Koliki je značaj tog dokumenta, govore podaci da su "Svetosavske besjede" održane prvi put u Beogradu 1840., Prištini 1864., Prizrenu 1872., Mostaru 1878., Obudovcu 1895., Bitolju 1898.. a u Banja Luci tek 1912. godine! U Obudovcu je postojala "Prosvjeta" - za pomaganje Srba - đaka u BiH (osnovano u Sarajevu 1902. godine) a službeno u Obudovcu 1905. godine. Prvi predsjednik je bio Đorđe Jovanović - trgovac iz Obudovca. |
|
|
Pozivnica za Prvu Svetosavsku besjedu, 1895 godine |
|
|
I u narednom periodu pa tako i prije i posle II svjeskog rata u Obudovcu su nastavljena kulturna dešavanja. Održavanje priredbi, koje su uvijek bile dobro posjećene kako mještanima Obudovca tako iz susjednih mjesta. U ovim priredbama učestvovali su uglavnom mještani i omladinci, koji su imali smisla za glumu. Posebno plodna aktivnost društva je bila 70-tih godina, kada je vrlo uspješno radilo nekoliko sekcija, među kojima je najveće uspjehe postigla folklorna sekcija. Ova sekcija je predstavljala bosansko-šamačku komunu na folklornim smotrama u Rijeci, Prištini, Zagrebu, Slavonskom Brodu, Bitolju, Subotici ... Društvo je učestvovalo i na Balkanskom festivalu narodnih pjesama i igara u Ohridu 1972. godine izvodeći scenski prikaz "svdbeni običaje i igre". Zatim na Petoj smotri folklora najboljih KUD 14 opština Posavine, Semberije, Slavonije, Mačve i Podrinja u Brčkom 1977. godine. Uz to su redovno održavane predstave amaterskog dramskog pozorišta. Kada je kultura u pitanju 70-te godine su bile bogatije za još jedan kulturni događaj. U Obudovcu u je 1973. godine otvorena seoska biblioteka i čitaonica, čijim se bogatim sadržajem od preko 6.000 knjiga služili mještani i učenici osnovne škole.
|
|
Ratnih 90-tih sporadično su organizovana kulturni događaji, većinom kad je situacija to dozvoljavala. Održane su svečanosti povodom dolaska princa Tomislava Karađorđevića 1994. godine u Obudovac i Šamac, proslava 100 godina od prve "Svetosavske besjede" održana 1995. godine. Dramska sekcija društva učestvuje na festivalu dramskog amaterskog pozorišta "Kočićeva srpska scena" u Prijedoru 1997. godine i osvaja prvo mjesto za scenografiju. U Tesliću 1999. godine folklorna sekcija osvaja prvo mjesto u scenskom prikazu "Kosidba" i u ukupnom plasmanu SPKUD "Prosvjeta" Obudovac osvaja drugo mjesto. Na osnovu ovog uspjeha predstavlja Republiku Srpsku na 27. "Svesrpskom saboru izvornog stvaralaštva" u Topoli na Oplencu. |
|
Amaterski dramski Studio Obudovac |
Amatersko pozorište učestvuje na festivalu festivala dramskog amaterskog pozorišta u Trebinju 2001. i 2002. godine i nastavlja redovno učestvovanje na festivalu ameterskih pozorišta u Prijedoru. Folklorna sekcija nastavlja i narednih godina učestvovati na raznim festivalima po Republici Srpskoj, Srbiji i Hrvatskoj.
Nakon završetka I svjeskog rata, istorijsko razdoblje kraljevine SHS Obudovac će obilježiti daljom borbom seljaka za svoje prirodno pravo. Faktorski posmatrano, Obudovac je kroz II svjeski rat obilježavala većim dijelom kohabitacija četničkog i partizanskog pokreta.
Period socijalističke ideologije obilježiće represije nad stanovništvom; glad i dalje siromaštvo početkom 50-tih godina. Pozitivan impuls koji je zahvatio cjelokupnu regiju je konsolidacija proizvodnje i uspostavljanje kooperativnih zadružnih imanja 1965. godine. |
|
|
KUD Prosvjeta Obudovac,
Svetosavska besjeda, 2007 godina |
|
|
Period socijalističke ideologije obilježiće represije nad stanovništvom; glad i dalje siromaštvo početkom 50-tih godina. Pozitivan impuls koji je zahvatio cjelokupnu regiju je konsolidacija proizvodnje i uspostavljanje kooperativnih zadružnih imanja 1965. godine.
Tokom 70-tih, koristeći pozitivan društveni okvir, Obudovac se, zahvaljujući većim dijelom samodoprinosu, radikalno urbanizuje, dobija konture varošice; sprovodi se elektrifikacija; asfaltiranje osnovnih putnih dionica. Ispostavilo se da je riječ o procesu koji traje i početkom XXI vijeka.
Građanski rat koji se desio početkom 90-tih u Bosni i Hercegovini, Obudovcu je donio veliko razaranje i smrt 74 mještana. Ekonomske i psihološke konsekvence su još prisutne.
Danas Obudovac predstavlja važanu tranzitnu tačku, dominantno poljoprivredno područje sa izraženom intencijom intenziviranja proizvodnje, privrednim kapacitetima koji, sa novom vlasničkom strukturom i menadžerskim metodama, prerastaju u propulzivni element razvoja. |
| |
|
|
|
|
|
|
|
